Tuesday, December 13, 2016

Imam Azzedine Karrat ontkracht opinie-artikel in NRC van Jan Jaap de Ruiter over verplichting van dragen hoofddoek

"Recent las ik een artikel van Jan Jaap de Ruiter waarin hij betoogt dat een hoofddoek dragen niet verplicht is voor de vrouw. Ik raakte licht geïrriteerd. Misschien omdat ik hoge verwachtingen had van geleerden en deskundigen als de Ruijter? Vervolgens besloot ik mijn emoties opzij te schuiven en een bescheiden reactie over zijn betoog te schrijven.
Eigenlijk wilde ik het al langer doen, maar vanwege een gebrek aan tijd, is het er nooit van gekomen. Met onderstaande woorden wil ik de visie van de dominante mening binnen de islam verduidelijken en bespreken.
In het publiekelijk debat rondom islam en de moslims lijden we aan iets wat ik "woordenchaos" of "definitiecrisis" noem. Vaak hebben wij het namelijk over zaken zonder dat wij weten wat die zaken nou daadwerkelijk inhouden. Een goed voorbeeld hiervan is het woord hijâb, dat altijd vertaald wordt als hoofddoek(je). De vertaling is incompleet. Dat heb je vrijwel altijd met vertalingen, maar wanneer dit ten koste gaat van begrip en acceptatie, dan moeten wij daar wel wat aan gaan doen.Laten we daarom naar de definitie van het woord hijâb kijken.
Al-Hijâb heeft verschillende synoniemen, die in bepaalde details van elkaar verschillen, namelijk:
- Sâtir: bedekker (Ibn Manzoêr)
- Hâjiz: barrière, obstakel
Al-Hijâb is een zelfstandig naamwoord: "(iets) waarmee bedekt wordt of (iets wat) tussen dingen komt" (Lisân Al’arab). De term hijâb wordt daarnaast ook in verschillende contexten gebruikt. In de Soefie tradities wordt het begrip bijvoorbeeld vaak geassocieerd met het obstakel tussen de mens en God (hijâb baynaka wabayna Allâh). Ook hierin zien we de eerdergenoemde betekenissen terug.
Men zegt ook in het Arabisch: "Hijâboe asjsms, dhawo’oeha", oftewel "dat wat de zon doet verbergen, is haar eigen licht".
Tevens zegt men: "Hajabahoe mina addoegoel", oftewel "hij hield hem tegen om binnen te komen". Een poortwachter wordt ook een Hâjib genoemd, omdat hij mensen tegenhoudt de poort binnen te treden.
Wat al deze betekenissen in gemeenschap hebben is de betekenis van tussenkomen en bedekken. Het bedekken van het lichaam en haren van de vrouw wordt ook hijâb genoemd, iets wat anderen tegenhoudt naar haar te kijken (Al-Fayoêmi).
In technische termen zijn hier diverse definities aan gegeven. Deze definities kunnen we als volgt samenvatten: "Alles wat het lichaam van de vrouw bedekt, wordt een hijâb genoemd". En dit is wat mij betreft één van de grootste misconcepties omtrent de hijâb. Velen denken namelijk dat hijâb enkel een hoofddoek betreft, maar hijâb is een manier van kleden.
De hoofdbedekking, zoals een hoofddoek, is slechts een klein onderdeel hiervan.
In de klassieke werken van de moslimjuristen wordt de term hijâb nauwelijks gebruikt in de context van kledingvoorschriften. Wanneer zij het over bedekking hebben, dan gebruiken zij (de juristen) het woord satr of khimâr en jilbâb, wat tevens beide korânische termen zijn.

Al-Jilbâb wordt door de welbekende imam, An-Nawawi, met verschillende definities gedefinieerd. Concluderend zegt hij dat jilbâb een kledingsstuk is, wat het lichaam van de vrouw bedekt (Al-Majmoêa’, Sharh Al-Mohazab). Dit is tevens de mening van ibn Hazm en Imam Al-Qoertoebi.
In soerah 'Het Licht' (An-Noer) dat met het volgende begint: "Een soerah die Wij hebben neergezonden, die Wij tot een 'verplichting' gemaakt hebben en waarin Wij duidelijke tekenen hebben neergezonden; opdat jullie zullen vermanen."
Ik denk dat het woord 'verplichting' ons herinnert aan het belang van de inhoud van dit hoofdstuk en dus ook naar het belang van khimâr (bedekte kleding). In deze soerah zegt God het volgende:
“En zij moeten hun khimâr over hun boezem dragen en hun sieraad niet openlijk tonen, behalve aan hun echtgenoten of hun vaders of de vaders van hun echtgenoten of hun zonen of de zonen van hun echtgenoten of hun broers of de zonen van hun broers of de zonen van hun zusters..”etc.

Uiteraard moeten wij hier het woord Khimâr definiëren. 

Het woord Khimâr is afgeleid van het stamwoord kh-m-r wat neerkomt op schil, schild of deksel. Het woord khamr, wat wijn betekent, is ook hiervan afgeleid vanwege het effect van wijn. Wijn 'bedekt' namelijk het verstand waardoor je niet meer helder kunt nadenken. Men noemt de hoofdbedekking ook wel khimâr, omdat het jouw hoofd bedekt (zie Lisâb Al-‘arab en ibn Mazoêr). In wetenschappelijke termen betekent Khimâr zoals Al-Hafiz ibn Hajar hem definieert: “De sluier die de vrouw op haar hoofd doet en daarmee ook haar borsten volledig bedekt (Fath Albâri).

Nu we weten dat hijab en khimâr niet enkel een hoofddoek omvatten, kunnen we de vraag stellen waarom moslima’s de hijâb of khimâr (in de bredere zin) dragen. Of deze termen ook de gezichtsbedekking omvatten of niet, is een lange, theologische discussie.
Echter volg ik persoonlijk de mening dat een vrouw haar gezicht niet hoeft te bedekken, maar ik respecteer wel de meningen van diegenen die dat wel vinden. Het is een persoonlijke keuze en de vrijheid die daarmee gepaard gaat, zou vanzelfsprekend moeten zijn.
De discussie dat de hijâb niet verplicht zou zijn, is achterhaald en niet van deze tijd. Naast bewijzen uit de Koran en de Soennah (traditie van de profeet), is er concensus over de verplichting van de hijâb.
Waarom dragen de moslims überhaupt een hijâb? Is dat vanwege de seksuele kijk van mannen naar vrouwen en wat is het nou precies?
Ik denk persoonlijk dat de hijâb meer is dan alleen een religieuze plicht. Hijâb is een onderdeel van de islamitische identiteit van de vrouw. Daarmee geeft de vrouw een signaal van vertrouwen en vrede af. Hijâb presenteert de vrouw als een serieuze en nette vrouw (dat wil niet zeggen dat de andere vrouwen dat niet zijn).
Een moslima kiest er bewust voor om als moslima herkenbaar te worden en identificeert zich graag als moslima.
De hijâb is ook een waarschuwing. Het signaal wat een vrouw hiermee tracht te geven door zich aan de kledingvoorschriften te houden is: “ik eis respect en ik laat mij niet misbruiken, Ik ben een gelovige vrouw en hecht veel waarde aan de goddelijke tevredenheid."
De hijâb is een signaal dat een vrouw aangeeft. Een signaal waarmee zij duidelijk maakt dat zij zich niet laat onderdrukken door Hollywood, tijdschriften en TV. Een vrouw die zeer bewust kiest voor haar eigen manier van leven en kleden: “Ik wil geen gevangene zijn van lusten en begeertes van anderen, ik kies mijn eigen pad!"
De hijâb moet dus gepaard gaan met de juiste kledingsvoorschriften en vooral met het juiste gedrag dat daarbij hoort!
Iedere moslima die ervoor kiest om een hoofddoek te dragen, hiernaar handelt en goede manieren uitdraagt, zal hiervoor met Godswil beloond worden.
Tot slot wens ik een nuance hierin te brengen. Met het bovenstaande tracht ik in het kort mijn visie te delen omtrent het concept van hijâb. Het is dus geen oordeel over vrouwen die dat niet doen. Ik ben overigens van mening dat elke vrouw in de context waarin wij leven zelf mag bepalen of zij wel een hoofddoek wil dragen of niet. Vanuit een islamitisch perspectief ben ik van mening dat dat wel het geval is."!


Imam Azzedine Karrat